Voicingi akordów septymowych
Akordy septymowe to brzmienie jazzu i popu na fortepianie. Ten poradnik buduje je małymi krokami: interwał, szkielet (ang. shell voicing), dźwięki prowadzące, na końcu voicingi bez prymy. Do każdego kroku masz ćwiczenia we wszystkich dwunastu tonacjach.
Zanim zaczniesz: trójdźwięki i interwały
Ten poradnik opiera się na trójdźwiękach i kilku interwałach. Jeśli są dla Ciebie nowe, naucz się ich krok po kroku na stronie Poziomy.
Znajdziesz tam trójdźwięki durowe, molowe, zmniejszone i zwiększone. Interwały włączysz opcją „Pokaż interwały”.
Są to ćwiczenia ze strony Poziomy, na białych klawiszach. Wersje z czarnymi klawiszami znajdziesz tam.
Początkujący
Interwały, szkielet i dźwięki prowadzące. Potrzebujesz obu rąk i nazw dźwięków.
Oktawa: 12 półtonów
Oktawa to 12 półtonów. Górny dźwięk ma tę samą nazwę co dolny: od C do C.
Każdą septymę w tym poradniku mierzymy od oktawy, więc zaczynamy tutaj.
Zagraj ją lewą ręką. Ćwiczenie prosi o dźwięk i jego oktawę we wszystkich tonacjach.
Lewa ręka: C i C oktawę wyżej.
- Lewa ręka:
- 1, 8
- Pryma i oktawa Wszystkie tonacje
Septyma wielka: oktawa minus półton
Septyma wielka to 11 półtonów. Leży półton poniżej oktawy: od C do B (w polskiej tradycji H).
Brzmi otwarcie i jasno. To septyma w Cmaj7.
Zagraj ją lewą ręką.
Lewa ręka: C i B, półton pod oktawą.
- Lewa ręka:
- 1, 7
- Pryma i septyma wielka Wszystkie tonacje
Septyma mała: oktawa minus cały ton
Septyma mała to 10 półtonów. Leży cały ton poniżej oktawy: od C do B♭.
To septyma w C7 i Cm7.
Zagraj ją lewą ręką. Ostatni wiersz miesza obie septymy w losowych tonacjach.
Lewa ręka: C i B♭, cały ton pod oktawą.
- Lewa ręka:
- 1, ♭7
- Pryma i septyma mała Wszystkie tonacje
- Obie septymy, losowe tonacje Wszystkie tonacje
Szkielet: pryma i septyma, potem tercja
Szkielet to akord septymowy sprowadzony do trzech dźwięków: prymy, tercji i septymy.
Lewa ręka gra prymę i septymę, czyli interwał z poprzedniego kroku. Prawa ręka dodaje tercję.
Tercja mówi, czy akord jest durowy, czy molowy. Septyma mówi, czy to maj7, czy 7.
Te ćwiczenia używają trybu Ninja: pytanie pokazuje tylko prymę, a podpowiedź na klawiaturze pokazuje dźwięki obu rąk. Aplikacja sprawdza, jakie dźwięki grasz. Nie sprawdza, którą ręką.
Lewa ręka: C i B. Prawa ręka: E.
- Lewa ręka:
- 1, 7
- Prawa ręka:
- 3
Lewa ręka: C i B♭. Prawa ręka: E.
- Lewa ręka:
- 1, ♭7
- Prawa ręka:
- 3
Lewa ręka: C i B♭. Prawa ręka: E♭.
- Lewa ręka:
- 1, ♭7
- Prawa ręka:
- ♭3
- Cmaj7, szkielet Wszystkie tonacje
- C7, szkielet Wszystkie tonacje
- Cm7, szkielet Wszystkie tonacje
Drugi szkielet: pryma i tercja, potem septyma
Zamień role. Lewa ręka gra prymę i tercję. Prawa ręka gra septymę.
To ten sam akord z innym górnym dźwiękiem. Użyj tego szkieletu, gdy chcesz mieć septymę na górze.
Lewa ręka: C i E. Prawa ręka: B.
- Lewa ręka:
- 1, 3
- Prawa ręka:
- 7
Lewa ręka: C i E. Prawa ręka: B♭.
- Lewa ręka:
- 1, 3
- Prawa ręka:
- ♭7
Lewa ręka: C i E♭. Prawa ręka: B♭.
- Lewa ręka:
- 1, ♭3
- Prawa ręka:
- ♭7
- Cmaj7, szkielet Wszystkie tonacje
- C7, szkielet Wszystkie tonacje
- Cm7, szkielet Wszystkie tonacje
Dźwięki prowadzące: tercja i septyma
Tercja i septyma decydują, jaki to akord septymowy. Jazzmani nazywają je dźwiękami prowadzącymi (ang. guide tones).
Lewa ręka gra tylko prymę. Prawa ręka gra oba dźwięki prowadzące.
Ostatni wiersz miesza maj7, 7 i m7 w losowych tonacjach: pryma w lewej ręce, tercja i septyma w prawej.
Lewa ręka: C. Prawa ręka: E i B.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- 3, 7
Lewa ręka: C. Prawa ręka: E i B♭.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- 3, ♭7
Lewa ręka: C. Prawa ręka: E♭ i B♭.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭3, ♭7
- Cmaj7, dźwięki prowadzące Wszystkie tonacje
- C7, dźwięki prowadzące Wszystkie tonacje
- Cm7, dźwięki prowadzące Wszystkie tonacje
- Maj7, 7 i m7, dźwięki prowadzące Wszystkie tonacje
ii–V–I na dźwiękach prowadzących
ii–V–I to najczęstszy ruch akordów w jazzie. W C to Dm7, G7, Cmaj7.
Zagraj prymę lewą ręką, a dźwięki prowadzące prawą. Dźwięki prowadzące prawie się nie ruszają.
- Dm7 do G7: septyma (C) schodzi na tercję (B). F zostaje i z tercji staje się septymą.
- G7 do Cmaj7: septyma (F) schodzi na tercję (E). B zostaje i z tercji staje się septymą.
Grasz progresję raz, potem tonacja przechodzi o kwartę w górę. Lewa ręka gra prymę, prawa tercję i septymę.
Lewa ręka: D. Prawa ręka: F i C.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭3, ♭7
Lewa ręka: G. Prawa ręka: F i B. C zeszło na B.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭7, 3
Lewa ręka: C. Prawa ręka: E i B. F zeszło na E.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- 3, 7
- Dur: Dm7, G7, Cmaj7 Wszystkie tonacje
- Moll: Dm7♭5, G7, Cm7 Wszystkie tonacje
Zaawansowany
Akordy septymowe jako trójdźwięki oraz układy na dwie ręce.
Akord septymowy to trójdźwięk plus jeden dźwięk
Każdy akord septymowy to trójdźwięk z jednym dźwiękiem dodanym na górze.
To także pryma z innym trójdźwiękiem zbudowanym na tercji. Ten trójdźwięk zagraj prawą ręką nad prymą w lewej.
| Akord | Trójdźwięk plus septyma | Pryma plus trójdźwięk na tercji |
|---|---|---|
| Cmaj7 | C dur + B (septyma wielka) | C + e-moll (E G B) |
| C7 | C dur + B♭ (septyma mała) | C + E zmniejszony (E G B♭) |
| Cm7 | c-moll + B♭ (septyma mała) | C + E♭ dur (E♭ G B♭) |
| Cm7♭5 | C zmniejszony + B♭ (septyma mała) | C + es-moll (E♭ G♭ B♭) |
| Cdim7 | C zmniejszony + B♭♭ (septyma zmniejszona) | C + E♭ zmniejszony (E♭ G♭ B♭♭) |
Lewa ręka: C. Prawa ręka: e-moll.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- 3, 5, 7
Lewa ręka: C. Prawa ręka: E zmniejszony.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- 3, 5, ♭7
Lewa ręka: C. Prawa ręka: E♭ dur.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭3, 5, ♭7
Lewa ręka: C. Prawa ręka: es-moll.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭3, ♭5, ♭7
Lewa ręka: C. Prawa ręka: E♭ zmniejszony.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭3, ♭5, ♭♭7
Prawa ręka gra trzy dźwięki: trójdźwięk na tercji. Ostatni wiersz miesza pięć typów akordów w losowych tonacjach.
- Cmaj7: e-moll nad C Wszystkie tonacje
- C7: E zmniejszony nad C Wszystkie tonacje
- Cm7: E♭ dur nad C Wszystkie tonacje
- Cm7♭5: es-moll nad C Wszystkie tonacje
- Cdim7: E♭ zmniejszony nad C Wszystkie tonacje
- Pięć akordów septymowych, losowe tonacje Wszystkie tonacje
Układy na dwie ręce: akord podzielony między ręce
„Układ na dwie ręce” opisuje tu tylko kształt: dźwięki są podzielone między ręce, z przerwą pośrodku. To nie jest nazwa standardowa.
Kształt A: pryma i septyma, potem tercja i kwinta
Lewa ręka gra prymę i septymę. Prawa ręka gra nad nimi tercję i kwintę.
Kształt B: pryma i kwinta, potem septyma i tercja
Lewa ręka gra prymę i kwintę. Prawa ręka gra septymę, a nad nią tercję. Septyma jest dolnym dźwiękiem.
Lewa ręka: C i B. Prawa ręka: E i G.
- Lewa ręka:
- 1, 7
- Prawa ręka:
- 3, 5
Lewa ręka: C i B♭. Prawa ręka: E♭ i G.
- Lewa ręka:
- 1, ♭7
- Prawa ręka:
- ♭3, 5
Lewa ręka: C i G. Prawa ręka: B, a nad nim E.
- Lewa ręka:
- 1, 5
- Prawa ręka:
- 7, 3
Lewa ręka: C i G. Prawa ręka: B♭, a nad nim E♭.
- Lewa ręka:
- 1, 5
- Prawa ręka:
- ♭7, ♭3
- Kształt A: Cmaj7 Wszystkie tonacje
- Kształt A: C7 Wszystkie tonacje
- Kształt A: Cm7 Wszystkie tonacje
- Kształt B: Cmaj7 Wszystkie tonacje
- Kształt B: C7 Wszystkie tonacje
- Kształt B: Cm7 Wszystkie tonacje
Pro
Voicingi bez prymy, kolory akordów i ii–V–I bez prymy.
Voicingi bez prymy (ang. rootless voicings)
W zespole prymę gra basista. Pianista ją pomija i gra dźwięki, które nadają akordowi kolor.
Są dwie popularne formy, często nazywane Type A i Type B. Źródła zamieniają te litery, więc tu formy nazywamy po dźwiękach.
- Cmaj9: 3-5-7-9 (E G B D) oraz 7-9-3-5 (B D E G).
- Cm9: ♭3-5-♭7-9 (E♭ G B♭ D) oraz ♭7-9-♭3-5 (B♭ D E♭ G).
- C13: 3-13-♭7-9 (E A B♭ D) oraz ♭7-9-3-13 (B♭ D E A). Tercdecyma (13) zajmuje miejsce kwinty.
Tu prymę gra lewa ręka, a ćwiczenie jej oczekuje. Na każdy akord jest jedno ćwiczenie. Aplikacja sprawdza grane dźwięki. Obie formy są poprawne.
Prawa ręka: E G B D.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- 3, 5, 7, 9
Prawa ręka: B D E G.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- 7, 9, 3, 5
Prawa ręka: E♭ G B♭ D.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭3, 5, ♭7, 9
Prawa ręka: B♭ D E♭ G.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭7, 9, ♭3, 5
Prawa ręka: E A B♭ D.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- 3, 13, ♭7, 9
Prawa ręka: B♭ D E A.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭7, 9, 3, 13
- Cmaj9 bez prymy Wszystkie tonacje
- Cm9 bez prymy Wszystkie tonacje
- C13 bez prymy Wszystkie tonacje
Kolory akordów
Cztery akordy, każdy z krótkim sposobem na jego znalezienie. Lewa ręka gra prymę.
- Cm(maj7): pryma plus trójdźwięk zwiększony na tercji małej (E♭ G B).
- C6: te same dźwięki co Am7 nad C. Prawa ręka gra E G A.
- Cm6: te same dźwięki co Am7♭5 nad C. Prawa ręka gra E♭ G A.
- C7♭9: pryma plus akord septymowy zmniejszony na tercji (E G B♭ D♭).
Lewa ręka: C. Prawa ręka: trójdźwięk zwiększony, E♭ G B.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭3, 5, 7
Lewa ręka: C. Prawa ręka: E G A.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- 3, 5, 6
Lewa ręka: C. Prawa ręka: E♭ G A.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭3, 5, 6
Lewa ręka: C. Prawa ręka: E G B♭ D♭.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- 3, 5, ♭7, ♭9
- Cm(maj7) Wszystkie tonacje
- C6 Wszystkie tonacje
- Cm6 Wszystkie tonacje
- C7♭9 Wszystkie tonacje
ii–V–I bez prymy
Dm9, G13, Cmaj9 w voicingach bez prymy. Formy idą 1, 2, 1, a prawa ręka prawie się nie rusza.
- Dm9, forma 1: F A C E.
- G13, forma 2: F A B E. Tylko C schodzi na B.
- Cmaj9, forma 1: E G B D. F, A i E schodzą o stopień, B zostaje.
Nie ma jednego ćwiczenia, które prowadzi ii–V–I bez prymy przez tonacje. Ćwicz trzy akordy osobno, po kwartach. W ii–V–I same prymy też idą po kwartach: D, G, C.
Lewa ręka: D. Prawa ręka: F A C E.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭3, 5, ♭7, 9
Lewa ręka: G. Prawa ręka: F A B E.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- ♭7, 9, 3, 13
Lewa ręka: C. Prawa ręka: E G B D.
- Lewa ręka:
- 1
- Prawa ręka:
- 3, 5, 7, 9
- ii: m9 bez prymy Wszystkie tonacje
- V: 13 bez prymy Wszystkie tonacje
- I: maj9 bez prymy Wszystkie tonacje
Zapisz ćwiczenia jako listę
Lista trzyma ćwiczenia jednego poziomu w jednym miejscu, w tej kolejności. Jest prywatna i możesz ją edytować.
Zaloguj się, żeby zapisać listę.
Dalej: struktury górne
Trójdźwięk na tercji, zagrany nad prymą, to pierwszy krok do struktur górnych (ang. upper structures). Przeczytaj poradnik o strukturach górnych.