Kurs akordów i czytania nut

Orientacja

Dźwięki na klawiaturze ułożone są w powtarzalny sposób, w grupach (po 12 klawiszy). Te grupy rozpoznajemy po czarnych klawiszach – dwa albo trzy czarne klawisze razem.

Klawiatura z czarnymi klawiszami w grupach po dwa i po trzy; zaznaczone trzy klawisze A, każdy przy grupie trzech.

Biały klawisz, który znajduje się przed końcem czarnej grupy trzech klawiszy oznaczamy jako dźwięk A.

Im bardziej w prawo, tym dźwięki wyższe (cienkie, piszczące), im bardziej w lewo, tym dźwięki niższe (grube, basowe).

Naucz się znajdować różne klawisze A na klawiaturze

Układ klawiszy jest tak charakterystyczny, że możesz je znaleźć z zamkniętymi oczami.

Spróbuj, czy potrafisz bez patrzenia, „na dotyk”, znaleźć klawisze A prawą ręką (najlepiej palcem serdecznym).

Poświęć trochę czasu na to, żeby robić to 100% bezbłędnie i szybko.

Białe klawisze: alfabet

Kolejne białe klawisze noszą nazwy kolejnych liter alfabetu:

A, B, C, D, E, F, G

(po angielsku, fonetycznie: ej, bi, si, di, i, ef, dźi)

Białe klawisze opisane A B C D E F G, potem znowu od A.

i potem od nowa – od A do G, aż do kolejnego A.

Czarne klawisze

Z krzyżykiem: podwyższone

Czarne klawisze to tak jakby „połówki”.

A i pół, C i pół itd.

Noszą nazwę poprzedzającego go białego klawisza, z dodatkiem krzyżyka – po angielsku „sharp” (czyt. szarp) ♯

np. A# (ej szarp), C# (si szarp), di sharp itd.

Czarne klawisze z krzyżykami: A♯, C♯ i F♯.

Czyli w dosłownym tłumaczeniu „ostre A”, „ostre C” itd.

Z bemolem: obniżone

Tak jak na zegarze, możemy powiedzieć że jest 2:30, lub wpół do 3, tak i czarne klawisze możemy nazywać na dwa sposoby, w zależności o który „docelowy” biały klawisz nam chodzi.

Zamiast „C i pół”, możemy powiedzieć „pół do D”.

Więc nazwy czarnych połówek możemy też utworzyć od „prawego sąsiada” (białego po prawej stronie), dodając znaczek bemol: ♭ (po angielsku: „flat”, czyli „płaskie C”, „płaskie D” itd.).

Czarne klawisze z bemolami: B♭, D♭ i G♭.

Więc każdy czarny klawisz ma dwie nazwy:

C♯ – D♭ (si szarp – di flat)
D♯ – E♭ (di szarp – i flat)
F♯ – G♭ (ef szarp – dżi flat)
G♯ – A♭ (dżi szarp – ej flat)
A♯ – B♭ (ej szarp – bi flat)

Reasumując: czarne klawisze nazywamy względem białego, w zależności od kontekstu: np. podwyższone A (ej szarp) lub obniżone B (bi flat)

Czarne klawisze z dwiema nazwami, na przykład G♯ i A♭.

Notacja niemiecka

W tym kursie używamy angielskich nazw, ale w tradycji niemieckiej (używanej także w Polsce) zamiast używać „sharp” i „flat” czarne klawisze nazywamy dodając końcówkę „-is” (podwyższony) lub „-es” (obniżony): np.

Podwyższone (z krzyżykiem):

A♯ – ais (podwyższone A)
C♯ – cis (podwyższone C)
D♯ – dis (podwyższone D)
itd.

Nazwy z bemolem czytamy dodając końcówkę -es, czyli:

A♭ – as (obniżone A)
E♭ – es (obniżone E)
D♭ – des (obniżone D)
G♭ – ges (obniżone G)
itd.

Dodatkową komplikacją w notacji niemieckiej, jest to, że klawisz B nosi nazwę „H” (czyli mamy A H C D E F G).

Do tego czarny klawisz A♯ (B♭) przemianowany został na B. Czyli razem z czarnymi kolejno mamy:

A B H C D♭ D E♭ E F G♭ G A♭
(i od nowa)

Nazwy niemieckie: B dla czarnego klawisza po A, H dla białego klawisza, który po angielsku nazywa się B.

albo licząc od C

C D♭ D E♭ E F G♭ G A♭ A B H
Klawisze od C z nazwami niemieckimi: D♭ E♭ G♭ A♭ B na czarnych, C D E F G A H na białych.

Ale na razie, na potrzeby tego kursu, zostaniemy przy angielskich nazwach, które są częściej używane i łatwiejsze do przyswojenia.

Zacznij od nauki nazw klawiszy

Białe klawisze

Ćwiczenia grane prawą ręką.

Klawisze C D E

Klawisze C D E bez podpowiedzi

Podpowiedzi możesz przełączać skrótami klawiaturowymi:

  • „podpowiedzi zawsze widoczne” (klawisz H)
  • podpowiedzi na klawiaturze (klawisz K)

Klawisze C D E F G

Pora na prawidłową pozycję ręki: Kciuk znajduje się na klawiszu C, pozostałe palce ugięte (wyobraź sobie, że w ręce trzymasz piłeczkę) i naturalnie układają się klawisz po klawiszu. Czyli mały palec automatycznie ląduje na klawiszu G.

Super!

Czas na Twoją pierwszą piosenkę:

Wlazł kotek na płotek

Zagraj właściwe nuty, bez przestawiania pozycji ręki, kciuk „przyklejony” do klawisza C.

Czarne: podwyższone

Czarne klawisze C# i D#

Klawisze C D E F G oraz czarne C# D# F# G#

Teraz ćwiczymy nazwy kolejnych klawiszy:

Klawisze C D E F G A B plus czarne

Do tych „dalszych” klawiszy sięgamy małym lub czwartym palcem.

Łatwe?

Spróbuj zrobić to samo ćwiczenie w tempie, używając metronomu. Metronom włączysz klawiszem M.

Próbuj w różnym tempie, aż będziesz grać szybko, z poprawnością 100%.

Gierka metronomowa

Grając z metronomem, więcej adrenaliny możesz mieć włączając w opcjach aplikacji „gierka metronomowa”, w której trzeba skakać przez przeszkody.

Gdy ta opcja jest włączona, gra rozpoczyna się po włączeniu metronomu – klawisz M.

Gierkę metronomową możesz też włączyć skrótem klawiaturowym J.

Używaj tego trybu w każdym ćwiczeniu z tego kursu. Gra w rytmie sprawia, że każde jest o wiele trudniejsze.

Czarne: obniżone

Teraz czas na klawisze „wpół do”, czyli „flat” (z bemolem):

Czarne klawisze D♭ i E♭

Czarne obniżone D♭ E♭ G♭ A♭ B♭

Klawisze C D E F G oraz czarne D♭ E♭ G♭ A♭ B♭

Białe i czarne: na zmianę ♯ ♭

Na dotyk

Znasz już nazwy klawiszy.

Sprawdź, czy potrafisz znaleźć właściwe klawisze „na czuja”, bez patrzenia, z zamkniętymi oczami, w różnych miejsach klawiatury.

=> Pamiętaj o domyślnej pozycji ręki – kciuk na C, palce ugięte, piłeczka.

Białe dźwięki graj „głębiej”, między czarnymi klawiszami, używając czarnych klawiszy jako punktów orientacyjnych.

Zauważ, jak zaskakująco łatwo jest trafić we właściwy klawisz z zamkniętymi oczami. Po chwili ćwiczeń znajdowanie dźwięków bez patrzenia staje się naturalne.

Ważne, żeby poświęcić trochę czasu na przemyślenie, co się czuje, jakie wrażenia dotykowe, grając dany dźwięk.

Zastanów się, co czujesz, gdy naciskasz klawisz D.

Grając D (kciuk na C), czujesz, że palec wskazujący zawsze ląduje „w dziurze” pomiędzy czarnymi C# i D#.

Tym sposobem, zmieniając pozycję między poszczególnymi klawiszami D (palec wskazujący), zawsze masz też pod ręką klawisze C (kciuk) i G (mały palec).

Poświęć trochę czasu na to, żeby umieć nazwać klawisze, które dotykasz, przenosząc rękę w różne miejsca klawiatury.

Znajdowanie D bez patrzenia

Pięciolinia

Pięciolinie z kluczem wiolinowym i basowym, między nimi środkowe C na krótkiej dodanej linii.

Nuty na pianino składają się z dwóch pięciolinii – dla prawej ręki (górna część) i dla lewej ręki (dolna część).

Nutą, która znajduje się na środku pianina jest C. Dokładnie pomiędzy obiema pięcioliniami, na małej dodanej kreseczce.

Dwie pięciolinie ze środkowym C zaznaczonym na krótkiej linii między nimi.

Pięciolinie są oznaczone dwoma fikuśnymi znakami – kluczami, których kształt wynika z tego, że wskazują gdzie znajdują się najbardziej istotne nuty:

Prawa ręka (klucz G) – nuta G w prawej ręce, małym palcem.

Zobacz jak „celownik” pokazuje, że chodzi o nutę G:

Klucz wiolinowy owinięty wokół linii G.

Lewa ręka (klucz F) – nuta F w lewej ręce, małym palcem.

Zobacz, jak kropki pokazują, że chodzi o nutę F:

Klucz basowy z dwiema kropkami po obu stronach linii F.

Środkowe C i klawisze F (w lewej ręce) i G (w prawej) są naszymi głównymi punktami orientacyjnymi.

Klucze wiolinowy i basowy z zaznaczonymi liniami G, F i środkowym C.


Dźwięk C dzieli też klawiaturę na łatwo widoczne obszary, na których będziemy się skupiali.

Klawiatura z zacieniowaną oktawą od C do C i opisanymi klawiszami.


Robi się dość skomplikowanie, więc sprawy sobie uprościmy!

Odwracamy pięciolinię

Przyjrzyjmy się jeszcze raz nazwom klawiszy (ten alfabet).

Białe klawisze opisane A B C D E F G, potem znowu od A.


Środkowym C klawiaturę dzielimy na pół (lewa i prawa ręka).

Dla łatwiejszej orientacji dodajmy sobie siatkę linii. Środkowe C oznaczamy krótszą kreską.

Klawiatura podzielona na środkowym C, pod nią siatka pionowych linii.


Zaczyna wyglądać znajomo?

Dokładnie, to nasze pięciolinie dla obu rąk, tylko, że odwrócone!

Animacja: siatka pod klawiaturą zamienia się w dwie pięciolinie.


Na razie, na potrzeby tego kursu, będziemy pracowali na takiej odwróconej, pionowej pięciolinii.

Na niej ładnie widać, jak nuty na pięciolinii odpowiadają układowi klawiszy:

Klawiatura nad pionową pięciolinią z kluczami położonymi na boku; linie pięciolinii są w jednej osi z klawiszami.


Zauważ, że niektóre nuty są na liniach, inne pomiędzy liniami (dwa różne typy pól na pięciolinii: na linii, lub „w dziurze”, pomiędzy liniami).

Główki nut na pięciolinii, jedne na liniach, inne w polach.

Pierwsze nutki

Białe klawisze

Pora na pierwsze ćwiczenia z nutami na pięciolinii. Tylko prawa ręka:

NUTY C i D

NUTY C, D, E

NUTY C, D, E, F, G

Pamiętaj o domyślnej pozycji prawej ręki: kciuk na C, mały na G.

NUTY C, D, E, F, G, A, B

Pamiętaj też, że koncentrujemy się na obszarze od C do C (więc B gramy to wysokie, z prawej strony, mimo tego, że jest też z lewej, blisko C).

Klawiatura z zacieniowaną oktawą od C do C i opisanymi klawiszami.


Ważne: W opcjach aplikacji możesz wybrać poszczególne nutki, które chcesz ćwiczyć. Jeśli widziesz, że któreś nuty sprawiają problem – ćwicz te szczególnie. Potem możesz dodawać po jednej.

Czarne: podwyższone

Jak już wiesz, krzyżyk (♯) przy nutce, oznacza, że gramy czarny klawisz obok (ten „wyżej”, z prawej).

NUTY C# i D#

NUTY C D E F G oraz czarne C# D# F# G#

NUTY C# D# F# G# A#

NUTY białe i czarne

Pamiętaj o domyślnej pozycji ręki z kciukiem na C. Do niektórych nut (np. A#) trzeba sięgnąć daleko, małym palcem.

Czarne: obniżone

Bemol (♭) przy nutce, oznacza, że gramy czarny klawisz przed (ten „niżej”, z lewej).

Dwie nutki na raz: tercje

W tej części kursu będziemy grali dwie nutki jednocześnie.

Gramy je zawsze tymi samymi palcami – kciukiem i środkowym.

Pozostałe palce naturalnie spoczywają na sąsiednich klawiszach.

WAŻNE: czytamy tylko pierwszą nutkę (gdzie położyć kciuk). Druga automatycznie nam wychodzi z ułożenia dłoni, z tego że mamy ją zagrać środkowym palcem.

Trzeba tylko pamiętać, że niektóre mają krzyżyk (trzeba zagrać czarny klawisz).

Zauważ, że odległości pomiędzy takimi dwiema „sklejonymi” nutkami są zawsze takie same. Pozycja (kciuk i środkowy) jest zawsze ta sama. Jakby zamrożona. Przesuwamy całą „zamrożoną” rękę w nowe miejsce.

Pierwsza nutka mówi, gdzie ma wylądować kciuk, reszta palców układa się automatycznie.

Odległość pomiędzy klawiszami granymi kciukiem i środkowym, nazywa się tercją.

Tercja na pionowej pięciolinii: dwie główki nut obok siebie. Druga tercja, przesunięta na następny dźwięk.

Tercja C i tercja E

Na tercje można też patrzeć jako odległość 5 klawiszy, lub odległość „trzy klawisze pomiędzy”.

Zwróć uwagę na to, że w tercji, obie nuty są zawsze na tym samym typie pól (albo obie na linii, albo obie pomiędzy liniami)

Tercje białych klawiszy

tercje C i F

tercje C, F, G, B

Stąd, że tercje to odległość 5 klawiszy (lub odległość „trzy klawisze pomiędzy”) wychodzi, że czasami trzeba zagrać czarny klawisz:

tercje D, E, A

tercje C, F, G, A

tercje C, D, E, F, G, A, B

Tercje czarnych klawiszy

tercje C# i D#

tercje C#, D#, F#

tercje C#, D#, F#, G#, A#

tercje białych i czarnych klawiszy

Tercje czarnych klawiszy: obniżone, z bemolem

Już niedługo.

Test: tercje

Czy potrafisz już grać tercje wszystkich dźwięków? 100% poprawności, rytmicznie i szybko?

Kwinty

Przechodzimy do podobnych ćwiczeń jak z tercjami, ale zamiast palca środkowego, będziemy używali małego palca.

Kwinty to jeden z najwygodniejszych do grania interwałów. Kiedy położysz rękę na klawiaturze, mały palec i kciuk naturalnie lądują w odległości kwinty.

Wyglądają mniej więcej tak (z przerwą).

Kwinta na pionowej pięciolinii: dwie główki nut z jedną linią między nimi. Druga kwinta, przesunięta na następny dźwięk.

Kwinta C i kwinta E

Zwróć uwagę na to, że obie nuty kwinty są na tym samym typie pól (obie na linii lub obie pomiędzy liniami) i jest między nimi odstęp jednego pola.

Tak jak wcześniej, kształt ręki jest „zamrożony”.

Dźwięki gramy kciukiem i małym palcem. Odległość to osiem dźwięków, lub „sześć dźwięków pomiędzy”.

Czytamy tylko pierwszą nutkę. Kolejna jest grana automatycznie małym palcem. Tam, gdzie naturalnie wyląduje mały palec.

Kwinty białych klawiszy

kwinty C i D

kwinty C, D, E

kwinty C, D, E, F, G

kwinty C, D, E, F, G, A, B

Kwinty czarnych klawiszy (z krzyżykiem)

kwinty C# i D#

kwinty C#, D#, F#

kwinty C#, D#, F#, G#, A#

kwinty białych i czarnych klawiszy

Kwinty czarnych klawiszy: obniżone, z bemolem

Tercje i kwinty razem

Po opanowaniu kwint, wróć na chwilę do poprzednich ćwiczeń z tercjami. Sprawdź, czy je dobrze pamiętasz.

Następnie możesz przejść do ćwiczenia tercji i kwint razem.

tercje i kwinty białych klawiszy

tercje i kwinty czarnych klawiszy

tercje i kwinty

Prostujemy pięciolinię

Potrafisz identyfikować odległości, więc możemy już zacząć wracać z nutami do pionu. Pamiętasz, że obróciliśmy sobie pięciolinię, żeby sobie ułatwić?

Teraz kilka ćwiczeń z tercjami i kwintami, ale z pięciolinią coraz bardziej pionową.

Animacja: pięciolinia obraca się z pionu do poziomu.

tercje – 60 stopni

kwinty – 60 stopni

tercje – 30 stopni

kwinty – 30 stopni

tercje – naturalnie, poziomo

kwinty – naturalnie, poziomo

Pierwsze akordy: triady

Akord to kilka nutek granych jednocześnie.

Triada to trzy nuty grane jednocześnie.

Jeśli połączymy nasze tercje i kwinty w jeden akord, za każdym razem będziemy widzieli w nutach „bałwanka” (trzy sklejone nuty).

Nazywamy je akordami durowymi (wesoło brzmiącymi).

Akordy durowe składają się z prymy (dźwięku bazowego, granego kciukiem), tercji (granej środkowym) i kwinty (granej małym palcem).

Trójdźwięk na pięciolinii: trzy główki nut jedna nad drugą, najniższa na pomarańczowo.

I tak samo jak wcześniej, kształt ręki jest zamrożony.

Czytamy tylko pierwszą nutkę (najniższą) i tam stawiamy kciuk. Pozostałe nutki gramy „automatycznie”, tam gdzie wylądują nam palce.

akordy C, D, E

akordy C, D, E, F, G

akordy C, D, E, F, G, A, B

Akordy z krzyżykami

akordy C#, D#, F#

akordy C#, D#, F#, G#

akordy C#, D#, F#, G#, A#

Akordy z bemolami

wszystkie akordy (bez nut)

wszystkie akordy dur

Co dalej?

Skoro już potrafisz czytać akordy durowe, możesz zacząć ćwiczyć akordy molowe (smutno brzmiące).

Są prawie tak samo zbudowane jak durowe, ale tercja jest w nich obniżona o jeden klawisz. Taką pomniejszoną tercję nazywamy tercją małą.

Czyli np. zamiast C-E-G (c-dur), mamy C-Eb-G (c-moll).

akordy molowe

akordy dur i mol

Z zapisem nutowym

akordy molowe

akordy dur i mol

Zwróć uwagę, na to, że akordy zawsze są zbudowane z dwóch tercji:

  • durowe (wesołe) – tercja wielka + tercja mała
  • molowe (smutne) – tercja mała + tercja wielka

Możesz też poćwiczyć tercje małe. Gramy je zwykle kciukiem i środkowym, tak samo jak tercje wielkie.

tercje małe

Dwie tercje razem (mała i wielka) to kwinta.

Przewroty akordów (inwersje)

Pierwszy przewrót

Na przykładzie akordu C nauczymy się, co to są przewroty.

Ekran PianoKitty: C-dur w postaci zasadniczej, na klawiaturze zaznaczone C, E i G.

Jak wiesz, dźwięk C możemy zagrać w kilku miejscach na klawiaturze.

Zamiast grać go nisko, możemy go „przenieść” do góry:

Ekran PianoKitty: C-dur w pierwszym przewrocie (E G C), pryma C na górze.

Wtedy układ palców nam się zmieni i nutę bazową zamiast kciukiem, najwygodniej nam będzie zagrać małym palcem, a dwie pierwsze nuty kciukiem i środkowym palcem.

Spróbuj teraz stworzyć i zagrać przewroty akordów F i G.

Zauważ, że grając akordy w postaci zasadniczej, graliśmy je zawsze w określonym „kształcie” dłoni (kciuk, środkowy, mały palec), który mieliśmy „zamrożony” i przesuwaliśmy go w lewo lub prawo, względem kciuka.

Akordy w przewrocie też mają taki charakterystyczny kształt (kciuk, wskazujący, mały palec) i przestawiamy go „zamrożony” w lewo lub prawo względem małego palca (czyli nutę bazową „czytamy małym palcem”).

Przewroty C, F, G

Przewroty C#, F#, G#

Pierwsze przewroty

Z nutami:

Przewroty C, F, G

Przewroty C, F, G (bez podpowiedzi)

Przewroty C#, F#, G#

Zapamiętać: postać zasadnicza – nuta bazowa na dole akordu (kciukiem), pierwszy przewrót nuta bazowa u góry akordu (małym palcem).

Pierwszy przewrót – tercja na dole.

Drugi przewrót: środkowym palcem

W pierwszym przewrocie nuta bazowa jest przeniesiona (przewrócona) na górę akordu.

Tercję też możemy przenieść na górę akordu:

Ekran PianoKitty: C-dur w drugim przewrocie (G C E).

Wtedy uzyskamy nowy kształt (drugi przewrót), który będziemy przemieszczali względem środkowego palca (kciuk, środkowy, mały).

Drugie przewroty C, F, G

Drugie przewroty C#, F#, G#

Z nutami:

Drugie przewroty C, F, G

Drugie przewroty C, F, G (bez podpowiedzi)

Drugie przewroty C#, F#, G#

Spróbujmy zagrać wszystkie przewroty jednego akordu po kolei:

Wszystkie przewroty C

Wszystkie przewroty F

Wszystkie przewroty G

Z nutami:

Wszystkie przewroty C

Wszystkie przewroty F

Wszystkie przewroty G

Uwaga: w PianoKitty możesz łatwo wybrać który przewrót chcesz ćwiczyć używając klawiszy 0, 1 , 2

Do zapamiętania: znasz teraz trzy „kształty” akordów:

  • postać zasadniczą (kciukiem)
  • pierwszy przewrót – małym palcem, tercja na dole
  • drugi przewrót – środkowym palcem, kwinta na dole

Zapis akordów w przewrotach

Zauważ, że w PianoKitty przewroty mają swoje oznaczenia kolorystyczne:

  • postać zasadnicza – czarny
  • pierwszy przewrót – zielony (nuta bazowa małym palcem)
  • drugi przewrót – fioletowy (nuta bazowa środkowym palcem)

Wyłącznie na potrzeby aplikacji, w celach edukacyjnych używamy też kropki w zapisie nazwy przewrotu, np:

  • C.1 – pierwszy przewrót akordu C
  • C.2 – drugi przewrót
  • C – postać zasadnicza

W środowisku muzycznym przewroty akordów zwykle zapisuje się z ukośnikiem, po ukośniku dodając nazwę nuty bazowej, np:

  • C/E – C z E w basie (ang. C over E), lub C z tercją w basie – pierwszy przewrót
  • C/G – C z G w basie (ang. C over G), lub C z kwintą w basie – drugi przewrót
  • C – postać zasadnicza

Sposób nazywania przewrotów (z kropką, albo z ukośnikiem) możesz wybrać w opcjach aplikacji.

Zwróć uwagę, że w opcjach aplikacji możesz też włączyć dwie pomocne funkcje:

  • nuta bazowa innym kolorem – (najważniejsza nuta akordu zaznaczona na pięciolinii)
  • podświetlaj klawisz bazowy – wyróżnienie najważniejszego dźwięku w podpowiedzi na klawiaturze

Drugie przewroty kolejnych akordów

Drugie przewroty C, D, E, F, G, A, B

Drugie przewroty C#, D#, F#, G#, A#

Drugie przewroty – białe i czarne

Z nutami:

Drugie przewroty C, D, E, F, G, A, B

Drugie przewroty C#, D#, F#, G#, A#

Drugie przewroty – białe i czarne

Poszczególne przewroty:

Akordy dur – postać zasadnicza

Akordy dur – przewrót 1

Akordy dur – przewrót 2

Wszystkie przewroty akordów durowych (losowo)

Wskazówka: ćwicz też z metronomem, klawisz M, celuj w 100% poprawność.

Inne interwały

Interwały to odległości pomiędzy poszczególnymi dźwiękami (klawiszami).

Znamy już następujące interwały: kwintę, tercję (wielką) i tercję małą.

Ale jest ich więcej:

InterwałSymbolPółtonyKlawiszy
do przeskoczenia
Przykład od C
pryma czysta – zero, ten sam klawiszP100C → C
sekunda małam210C → C♯ / D♭
sekunda wielkaM221C → D
tercja małam332C → E♭
tercja wielkaM343C → E
kwarta czystaP454C → F
tryton / kwarta zwiększona / kwinta zmniejszonaTT / #4 / ♭565C → F♯ / G♭
kwinta czystaP576C → G
seksta małam687C → A♭
seksta wielkaM698C → A
septyma małam7109C → B♭
septyma wielkaM71110C → H / B
oktawa czystaP81211C → C (następna)

„Klawiszy do przeskoczenia” = ile klawiszy (białych + czarnych) mijasz, zanim dotrzesz do następnego dźwięku interwału.

Jak najszybciej rozpoznać interwał patrząc na układ nut na pięciolinii:

  • sekundy → prawie stykają się / sąsiednie linia–pole
  • tercje → (pół bałwanka, nogi i brzuch) sklejone bokami (główki prawie dotykają)
  • kwarty → jedna linia / jedno pole pomiędzy
  • kwinty → (najłatwiej rozpoznać) (nogi i głowa bałwanka) dwie linie / dwa pola pomiędzy
  • seksty → trzy linie / trzy pola pomiędzy
  • septymy → cztery linie / cztery pola pomiędzy
  • oktawy → daleko, identyczny typ (linia ↔ linia, pole ↔ pole) – pięć linii / pięć pól pomiędzy

Ćwiczenia interwałów:

sekunda mała

właściwości: zwykle na tym samym typie pola (obie na liniach lub obie w polach)

sekunda wielka

właściwości: blisko siebie, jeśli jedna na linii – druga w polu (i odwrotnie)

tercja mała

właściwości: obie nuty na tym samym typie (obie na liniach lub obie w polach), główki prawie się stykają bokami

tercja wielka

właściwości: tercji – sklejone bokami, na tym samym typie pola (obie linie / oba pola)

kwarta czysta

właściwości: jedna nuta na linii, druga w polu (lub odwrotnie) + jedna linia / jedno pole pomiędzy główkami

tryton

właściwości: dokładnie taki sam układ jak kwinta czysta, ale z krzyżykiem / bemolem, który „ściska” interwał o pół tonu

kwinta czysta

właściwości: dwie linie / dwa pola pomiędzy główkami nut (wygląda na „dużą dziurę” pomiędzy nutami)

seksta mała

właściwości: trzy linie / trzy pola pomiędzy + jedna nuta na linii, druga w polu (lub odwrotnie)

seksta wielka

właściwości: obie nuty na tym samym typie (obie linie lub oba pola) + trzy linie / trzy pola pomiędzy

septyma mała

właściwości: cztery linie / cztery pola pomiędzy + jedna na linii, druga w polu (typowy „duży przeskok z zamianą linii/pola”)

septyma wielka

właściwości: obie nuty na tym samym typie (linia–linia lub pole–pole) + cztery linie / cztery pola pomiędzy

oktawa

właściwości: obie nuty dokładnie na tym samym typie (obie na liniach lub obie w polach) + pięć linii / pięć pól pomiędzy – wyglądają „jak bliźniaki” w pionie

Inne rodzaje akordów

Jest wiele rodzajów akordów. Każdy z nich ma swoje unikatowe brzmienie – bardziej wesołe, smutne, agresywne, delikatne.

Składają się z różnej ilości nut, różnych interwałów.

Poszczególnych typów akordów, w różnych przewrotach, najlepiej uczyć się na naszym kursie:

Poziomy

Spróbuj przejść wszystkie poziomy po kolei, z dokładnością min. 95%.

Uwagi:

  • możesz użyć klawisza I, żeby włączyć rozszerzone informacje o akordzie.
  • klawisz N włącza i wyłącza nuty
  • w opcjach aplikacji możesz wybrać rodzaje akordów, które chcesz ćwiczyć jednocześnie.

Przykłady ćwiczeń akordowych:

Wszystkie akordy C:

Akordy C – triady: dur, mol, dim

Akordy D – triady: dur, mol, dim

Akordy C – triady: dur, mol, dim – 1. przewrót

Akordy C – triady: dur, mol, dim – 2. przewrót

Akordy C – septymowe: maj7, 7, min7, min7b5

Akordy C – wszystkie typy

Następnym krokiem jest ćwiczenie typów akordów w przewrotach.

W opcjach PianoKitty możesz wybrać które przewroty chcesz ćwiczyć.

Aktualny przewrót do ćwiczeń możesz też zmienić naciskając klawisze 0, 1, 2 itd. (akordy z większą ilością nut mają więcej możliwych przewrotów)

Wskazówka: klawisz N włącza i wyłącza nuty.

Akordy grane melodycznie

Na razie potrafimy czytać akordy grane harmonicznie, czyli wszystkie nuty na raz.

Możemy je też grać melodycznie, czyli każdą nutę po kolei.

Uwaga: W PianoKitty gramy je dokładając kolejne nuty (nie puszczając poprzedniej).

Rosnąco

Akordy dur rosnąco

Akordy dur rosnąco – pierwszy przewrót

Akordy dur rosnąco – drugi przewrót

Opadająco

Akordy dur opadająco

Akordy dur opadająco – pierwszy przewrót

Akordy dur opadająco – drugi przewrót

Mieszane

Akordy dur nuty mieszane

Akordy dur nuty mieszane – pierwszy przewrót

Akordy dur nuty mieszane – drugi przewrót

Wyższe linie

wszystkie nuty, oktawę wyżej

akordy durowe oktawę wyżej

Lewa ręka: duży rozdział

Jak już wcześniej wspomniano, nuty na lewą rękę opisuje pięciolinia oznaczona kluczem F:

Klucz basowy z dwiema kropkami po obu stronach linii F.

Zasady czytania są takie same: czytamy interwały (odległości pomiędzy dźwiękami – tercje, kwinty, czy na linii czy pomiędzy itd.), ale położenie poszczególnych dźwięków jest nieco inne niż w prawej ręce.

Głównymi punktami orientacyjnymi są: nuty C (środkowe, wspólne dla pięciolinii) oraz F (oznaczona kluczem).

Pozycja ręki: mały palec na F, kciuk na wspólnym C.

nuty C, F, G

nuty C#, F#, G#

nuty C, D, F, G, A, B

nuty C#, D#, F#, G#, A#

wszystkie nuty

wszystkie nuty, oktawę niżej

Teraz wszystkie ćwiczenia, które robiliśmy dla prawej ręki, możemy powtórzyć dla lewej ręki, a później dla obu rąk jednocześnie.

Zacznij więc od początku, od Ćwiczenia nr 1, robiąc je lewą ręką.

A później kolejna runda – obiema rękami.

Korzystając ze skrótów klawiaturowych i opcji aplikacji dostosuj ustawienia pod swój konkretny cel.

W PianoKitty ręce łatwo możemy przełączać klawiszem ctrl (lewa, prawa, obie, nieistotne).

Notację nutową możemy włączać/wyłączać klawiszem N.

Klucz dla lewej/prawej ręki można wybrać w opcjach aplikacji.

Piosenki

Po opanowaniu akordów, możesz już grać piosenki.

Jak to zrobić?

Pomyśl o piosence, którą chcesz się nauczyć. Znajdź w internecie akordy do tej piosenki, wpisując np. „adele hello chords”.

W opcjach aplikacji w zakładce Konkretne akordy możesz wpisać nazwy akordów, które chcesz ćwiczyć.

Inne opcje nauki piosenek

Czego w tym kursie nie ma

Notacja jest skomplikowana. Ten kurs upraszcza lub pomija wiele jej niuansów.

Ta część kursu skupia się tylko na czytaniu wysokości dźwięków. Czytanie wartości rytmicznych to osobna bajka.

Nie wprowadzamy pojęcia gam i skal, znaków przykluczowych.

Ale możesz je oczywiście ćwiczyć z PianoKitty dostosowując ustawienia aplikacji.

Uwagi dla rodziców

Kurs jest przeznaczony dla osób, które mają choć minimalną znajomość języka angielskiego i komputera.

Ale przy wsparciu rodziców ćwiczenia mogą wykonywać nawet 4-5 letnie dzieci.

Idealny przypadek: rodzic/opiekun uczy siebie i przy okazji uczy też dziecko, asystując podczas jego ćwiczeń, pomagając mu gdy ma z czymś problem.

Dzięki opcjom aplikacji można bardzo uprościć ćwiczenia i uatrakcyjnić je dla młodszych dzieci, które mają problemy z koncentracją i motywacją.

Głównym zadaniem rodzica jest motywacja do codziennych ćwiczeń. Choćby króciutkich, ale codziennych.

Kilka strategii, które rodzice mogą stosować, żeby pomóc dzieciom:

  1. włącz „podpowiedzi zawsze widoczne” (klawisz H)
  2. włącz podpowiedzi na klawiaturze (klawisz K)
  3. włącz/wyłącz „obrazki jako nagrody” („śmieszne” kotki w opcjach) – czasem pomagają, czasem niepotrzebnie przeszkadzają, pomyśl, kiedy warto je mieć
  4. czytaj dziecku na głos teksty wyświetlane na obrazkach z nagrodami (co powiedział kot?)
  5. mów, kim będzie następny kot (np. następny kot to będzie dziadek Janek)
  6. wracaj do poprzednich, łatwiejszych ćwiczeń – aż będą wykonywane bezbłędnie
  7. wracaj do poprzednich ćwiczeń – aż będą wykonywane szybko, nawet ekspresowo
  8. minimalizuj liczbę ćwiczonych nut jednocześnie (np. w opcjach aplikacji zaznacz tylko C i E – opanuj te dwie do perfekcji, potem dodaj D i tak po kolei)
  9. jeśli widzisz, że któreś nuty sprawiają problemy – ćwicz tylko te, w kółko, inne wyłącz
  10. włącz metronom (klawisz M) w tempie komfortowym dla dziecka
  11. najmłodsze dzieciaki mogą ćwiczyć nutki (lub nazwy klawiszy) w „trybie brzdąca” (który można włączyć w opcjach). W tym trybie wszystko jest uproszczone, nagrody często wyświetlane
  12. korzystaj z trybu „gierka metronomowa” (skakanie przez płotki) – aby ten tryb działał, musi być też włączony metronom – M. Tu kluczowe jest liczenie na głos (raz, raz, raz, raz) i dobranie właściwego tempa (patrz opcje „nie zwiększaj trudności” i „nie zmniejszaj trudności”). Warto też uprościć grę wybierając tylko kilka konkretnych nutek/typów akordów (patrz pkt. 8).
  13. rób zagadki (np. rozpoznawanie dźwięków – opcje „kształcenie słuchu”)
  14. graj codziennie, choćby dwie minuty, żeby wyrobić nawyk
  15. w lewym dolnym rogu aplikacji (liczba w zielonym kółku) – widzisz ile dni z rzędu ćwiczysz – staraj się tego nie zawalić. Po kliknięciu tej ikonki, wyświetlają się szczegółowe statystyki, w minutach.
  16. na stronie statystyk jest link do strony „Twoje nagrody”, gdzie „monety” za codzienne granie można wymienić na nagrody (obrazki zwierzątek). Nagrody można „kupować” i „sprzedawać” (żeby wymienić sobie na inne)
  17. wciągnij w zabawę znajomych – wspólne tematy, rywalizacja, można grać w kilka osób jednocześnie
  18. dzieciaki mogą grać na tym samym pianinie we dwójkę (albo z Tobą) – włącz opcję „każdy akord 2x” – wtedy gracie to samo na zmianę
  19. wróć do tej listy po pomysły, jeśli zobaczysz, że motywacja lub przyjemność spadły

Niektóre z tych strategii na razie mogą nic Ci nie mówić, ale na pewno przydają się w dalszej części kursu, więc warto do nich wracać co jakiś czas.

wróć na początek

Licencja

Treść kursu jest dostępna za darmo. Może być dowolnie powielana, pod warunkiem, że zostanie podane źródło i autor, oraz że w dalszym ciągu pozostanie darmowa.